به گزارش مشرق، مهدی حسنی فعال رسانه در تلگرام نوشت:
جنگ بیچشماندازی که رئیس جمهور آمریکا علیه مردم ایران و جمهوری اسلامی تحمیل کرد، درسهای بسیاری برای آموختن به خود آمریکاییها و دولت ترامپ دارد. مشخصاً شورای روابط خارجی، در آخرین گزارش خود به بررسی ۲ درس این جنگ در رابطه با مساله هستهای ایران به قلم «ارین دامباچر» پژوهشگر روابط خارجی و برنامه امنیت هستهای پرداخته است.
دامباچر با این مساله آغاز میکند که اصولاً ترامپ با بمباران برنامه هستهای ایران، عملاً قماری کرد که کسی نمیداند ممکن است چه نتیجهای بدهد: «اکنون قمار ترامپ مبنی بر اینکه بمبها میتوانند کاری را انجام دهند که بازرسان و مذاکرهکنندگان از انجام آن عاجز بودند، بر مذاکرات آتی آتشبس با ایران و کنفرانس منع اشاعه در نیویورک سایه افکنده است. هرچند مذاکرهکنندگان در هر ۲ جبهه باید به دنبال دستیابی به توافقاتی باشند که از هیچ بهتر است اما این مسیرها با خطرات و دشواریهای فراوانی روبهرو است». او سپس ۲ درس اصلی این جنگ و برنامه هستهای ایران را برمیشمرد. به باور این پژوهشگر «درس اول آن است که جنگهای هوایی بهتنهایی نمیتوانند با یک برنامه هستهای مقابله کنند یا یک برنامه هستهای را از بین ببرند.
متوقف کردن، به تأخیر انداختن یا انهدام تأسیسات غنیسازی امکانپذیر است اما حتی یک جنگ هوایی تمامعیار و از نظر تاکتیکی مؤثر نیز نمیتواند بدون حضور نیروی زمینی، برنامه گسترده هستهای ایران را نابود کند». او به عنوان نمونه از ناکارآمدی جنگ برای حذف برنامه هستهای، به بمباران فردو توسط آمریکا اشاره میکند که حتی پس از بمباران هم کسی بخوبی نمیداند واقعاً چه بر سر این سایت آمده: «بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی از پیش از جنگ ۱۲ روزه سال ۲۰۲۵ قادر به دسترسی به تأسیسات کلیدی هستهای نبودهاند؛ یعنی زمانی که نیروی هوایی ایالات متحده بزرگترین بمب متعارف جهان را بر تأسیسات غنیسازی هستهای ایران فروریخت. این اقدام به ایجاد یک وضعیت بیخبری و ابهام انجامید که درگیریهای کنونی تنها بر عمق آن افزوده است؛ وضعیتی که رهبران جهان بهخوبی میدانند خلأهای موجود در اجرای پیمان منع اشاعه را برملا میکند».
به باور او حتی این راهبرد ممکن است نه فقط در رابطه با ایران که در رابطه با بسیاری دیگر از کشورها نتیجه عکس دهد: «رویکرد دولت ترامپ مبنی بر مقابله با اشاعه هستهای از طریق زور ممکن است نتیجه عکس دهد. این رویکرد به جای آنکه کشورهایی را که خواهان توسعه برنامههای هستهای هستند به پیروی از راهبرد موفق منع اشاعه مبتنی بر دیپلماسی و شفافیت ترغیب کند، آنها را تشویق میکند فعالیتهای خود را پنهان کنند». به عقیده دامباچر جنگ حتی باعث شد از توان نظارتی کشورهای غرب بر ایران هم کاسته شود و دیگر آنان نمیتوانند از مسیر هستهای ایران اطلاع پیدا کنند: «اگر کشورهای عضو انپیتی دیگر نتوانند شفافیت سابق را درباره تحولات برنامه هستهای ایران به دست آورند - زیرا مذاکرات به برقراری بازرسیهای سرزده و سختگیرانه منجر نمیشود - مسیر پیش روی ایران از پیشبینیپذیری کمتری برخوردار خواهد بود». او در متن خود اشاره میکند به دلیل تهدید موجودیتیای که آمریکا برای ایران ایجاد کرده و تغییری که در رهبری انقلاب اسلامی به وجود آمده، حتی اگر ایران تصمیم بگیرد قدرت هستهای خود را تسلیحاتی کند، عملاً تا روزی که بمب اتم را آزمایش کند، هیچکس نخواهد نتوانست بفهمد ایران چه میکند.
به باور دامباچر، آمریکا حتی نمیتواند از راهبرد «چمنزنی» هم برای حملات مستمر به برنامه هستهای ایران استفاده کند، چون «این درگیری از همین حالا با عدم اقبال عمومی مواجه است و حمایت مردمی از درگیری نظامیِ مستمر، معمولاً با گذشت زمان رو به فرسایش میگذارد. این خطر وجود دارد که ایالات متحده به دلیل فشارهای داخلی، عدم تمایل به اعزام نیروی زمینی یا کمبودهای بحرانی در زمینه مهمات، بدون دستیابی به یک راهحل جامع دیپلماتیک، از منطقه خارج شود». به باور او درس دوم آن است که جنگ آمریکا علیه ایران، موجب شد اتفاقاً بسیاری دیگر از کشورهای غرب آسیا هم میل داشته باشند به برنامه هستهای دست یابند: «درس دوم این است که با توجه به خطرات امنیت انرژی ناشی از انسداد تنگه هرمز، انرژی هستهای در آسیا و خاورمیانه حتی از پیش هم جذابتر به نظر میرسد.
اشتیاق و خوشبینی فزاینده کشورهایی مانند عربستان نسبت به مسیرهای تولید انرژی هستهای داخلی، در صورتی که استانداردهای منع اشاعه با این سرمایهگذاریها همراه نشود، خطر ثانویهای را به دنبال دارد. عربستان میتواند در پی ظرفیت غنیسازی مختص خود باشد؛ ظرفیتی که میتواند تغییر کاربری داده و به عنوان مسیری به سوی تسلیحاتی شدن مورد استفاده قرار گیرد. در همین حال، دولت ترامپ برخلاف دولتهای پیشین، در حال پیگیری یک توافق هستهای غیرنظامی با پادشاهی سعودی است که این استانداردها را در بر نمیگیرد». در حقیقت ترامپ با آغاز این جنگ علیه ایران، کاری کرد که نقض غرض اولیه بود؛ کشورها به جای آنکه از مسیر غنیسازی منصرف شوند، ممکن است پنهانکارانه حتی غنیسازی را گسترش دهند و اشتیاق آنان به داشتن برنامه هستهای بسیار زیاد شده است.
*بازنشر مطالب شبکههای اجتماعی به منزله تأیید محتوای آن نیست و صرفا جهت آگاهی مخاطبان از فضای این شبکهها منتشر میشود.
۲۱:۴۲ - ۱۴۰۵/۰۲/۲۰
